Kamış çeşitleri


            -Her şeyden önce kamışın seçimi için nerede ve hangi balık avlarında kullanılacağına karar verilmelidir. Tanınmış firmaların çeşitli testleri yapılmış ve üzerinde bu testlerle ilgili bilgilerin bulunduğu kamışlar tercih edilmelidir.
İdeal bir kamışın üzerinde olması gereken bilgiler;
Lange: 2.60 m W.G: 30-60 g. Aktion 3.5 
(Uzunluk ;2.60 m Ağırlık ;W.G.30-60 g Aksion 3.5)
2,60 m. 30-60 gr. yazısı kamışın 2,60 metre boyunda ve 30-60 gram arası ağırlık atma kapasitesine sahip olduğunu gösterir. 30 gramı kamışa astığınızda uçta hissedilecek en küçük ağırlığı gösterir bu yük kamış ucunu hafifçe eğebilir,  60 gr. ise kamışı kırma riski olmadan atılabilecek en fazla ağırlıktır. Bundan fazla ağırlığın atılması da pratikte mümkün olmakla beraber kamışın kırılma riski yüksektir. Bu değerlere test değerleri de denir. Test değerleri ne kadar büyükse kamış o kadar güçlüdür denebilir. İyi firmaların verdiği test değerleri güvenilirdir, sahte kamışlarda ise buna pek güvenilmemesi daha alt değerlerde çalışılması uygun olur.
            -Aksion 3.5 ise kamışın esneme payıdır. Esneme payları ne kadar fazla ise yem daha uzağa atılır, ancak ağır bir yemi çok fazla esneyen bir kamışla uzağa atmaya çalışılırsa kamış kırabilir. Bu orantılar üretici firma tarafından hesaplanıp kamışın üzerine yazılmıştır. Sonuç olarak ağırlığı az olan yemler için esnek kamışlar. Ağırlığı fazla olan yemler için boyu uzun esnekliği daha az olan kamışlar kullanılır. (Üzerinde G: 20 - 50 g. yazan  kamışla, ağırlığı 100 gr. olan iskandil (kurşun) bağlı yemli takım savurmak istenirsen kamış kırılabilir. Yada üzerinde G: 100 - 200 g. yazılı kamışla 20 - 30 gr.lık yem istenilen uzaklığa atılamaz.)
Kamış seçiminde boy önemlidir. Bot, kayık yada sağı solu ağaçlarla kaplı derede avlanılıyorsa 1.80 cm den daha küçük kamışlar seçilirken, kıyıdan yapılan avlarda kamış boyu 1.80 cm den daha büyük olması tercih edilir.
            -Avlanılacak balığın cinsine göre kamış seçilmelidir.
            -Kullanılması düşünülen  ortalama kurşun ağırlığına uygun bir kamışın seçiminde, kamışın uygunluğunu denemenin en iyi yollarından biri; Yatay tutulan  kamışın ucuna kullanılacak ağırlık koyulduğunda, kamışın ucu 20-25°’den daha fazla eğilmemesi gerekir. Eğilmesi daha fazla ise kamış yeterli güçte değildir ve daha güçlü kamış seçilmesi gerekir. Bunun tersi de aynı anlama gelmektedir, eğer kamışın ucu hiç eğilmiyorsa bu ağırlık verimli atılamayacak,mesafeli ve isabetli atışlar gerçekleşmeyecektir.
            - Kamış porselenleri ve makine yuva kalitesi önemlidir. Porselenler tam bir çizgi üzerinde olmalı ve kalitesi şüphe uyandırmamalıdır. Sazan kamışlarına genelde 5-8 arası porselen ve ayrıca ‘uç porselen’ takılır. Bir taraftan daha az porselen sayısı atış esnasında daha sürtünme ve uzun atış, diğer taraftan porselen sayısının fazla olması kamışın daha dengeli yüklenmesi demektir.
            -Kamışın tutamakları arasındaki mesafe balıkçının boyuna, daha doğrusu kollarının uzunluğuna göre seçilmelidir. Örneğin; kamışın alt tutamağı sol ele, sağ elle de makine bölgesini tutacak şekilde kamış tutulur. Atış esnasında yapıldığı gibi kollar tam olarak gerilerek baş üzerine getirilir. Eğer kollar arasındaki açı 45°’ye yakın ise doğru olan bu kamıştır.

Kamışlardaki bazı özellikler;
-Kamışın alt kısmında bulunan bir aparat sayesinde, kamışın dengesi, kullanan tarafından ayarlanabilmektedir. Ekstra ağırlıklar eklenebilmektedir.
-Yakalanan balık kıyıya çekilirken kamışa ençok yük binen kısımlarına ekstra sarımlarla güçlendirmeler yapılmaktadır. Kamışların birleştiği kısımlara yapılan takviyeler ile daha sağlam kamışlar üretilmektedir.
-Saptaki mantarın yüzeyinde yapılan bir kaplama ile daha dayanıklı, hafif, bakteri barındırmayan ergonomik mantar saplar elde edilmektedir.
-Parçalı kamışlarda uç kısımdaki parçaların değiştirilme özelliği sayesinde aynı kamışta farklı uzunluklar elde edilebilmektedir.
-Halkalarda yapılan yenilikler ile hem daha hafiflediler hemde misinada oluşabilen ısınma ve yıpranma gibi negatif etkilerde azaltılmıştı.


Fiberglass kamışlar
Dayanıklıdırlar, kolay kırılmazlar. Ağırdırlar.
Esnektirler, ancak uzak mesafelere atış yapılamaz.
Balığın yeme vuruşları hissedilemez, tasmalamak zordur.
Zamanla kamış meteryalinde yorgunluk başlar. Yavaş ve güç gerektiren avlar için müsaaittir. Hakimiyeti zordur.
Ağır iskandilli takımında veya teknede çekilen sırtı takımlarında kullanırlar.
Karbon kamışlar
Daha ince bir yapıya sahiptir.
Hafif olmaları nedeniyle kamışa hakimiyet daha kolay olur.
Uzun süreli kullanımda yormaz.
Yapay yemle avlanılırken yeme aksiyon vermeyi sağlar.
Kırılganlığı daha fazladır. Dikkatli kullanım gerektirir.
Karbon malzemeli kamışlar, yağmurlu havalarda yıldırımı bir paratoner gibi çekim özelliğine sahiptir. Bu özelliği kamış üzerinde belirtilmektedir (Güvenilir firmaların ürünlerinde). Yüksek gerilim hatlarının yakınında, yağışlı ve bulutlu havalarda kullanımı tehlike yaratabilmektedir. Kamışın kullanılmadan önce bu özelliği iyi bilinmeli ve azami dikkat gösterilmelidir.
Grafit
Dayanıklıdır.
Esnek değildir, hafiftir.
Surf atış için uygundur.
Bambu kamışlar
Özel bakım isteyen bu kamışlar günümüzde pek kullanılmamaktadır. Çabuk kırılabilir olmaları, koruma amaçlı cilalanma ve av sonrası kurutulmaları gerektiğinden ve özellikle günümüzde çok kaliteli kamışların üretilmesi nedeni ile artık pek talep görmemektedirler.

Teleskopik kamışlar; 
Genel olarak her türlü balık avında kullanılabilen modellere sahip iç içe geçmeli çok parçadan oluşan, misina kılavuzlu kamış modelleridir.
            -Teleskopik kamışlar bu yönüyle diğer kamışlara nazaran daha az yer işgal ettiğinden amatör balıkçılık yapanlar tarafından en çok tercih edilen model denilebilir. Dezavantajları da vardır.
            -Çok parçalı olmalarından dolayı düzensiz aksionları vardır ama çok kaliteli olan modelleri parçalı kamışlarla boy ölçüşür,
            -Halkaların araları uzundur buda atışlarda ve balığı çekişlerde misinanın aşınmasına yol açar.
            -Parçalı kamışlara nazaran daha ağırdırlar
            -Kamışı açıp kapatırken halkaların bozulmasına neden olur.
Teleskopik kamışlar hem tuzlu su balık avında hemde, tatlı su balık avında kullanılmaktadır.



Parçalı kamışlar : Birbirinden bağımsız iki veya üç parçadan oluşan ve birbirine takılarak makineyle birlikte kullanılan modellerdir. Teleskopik kamıştan daha sağlam ve verimli olduğu kabul görmektedir. Taşıma ve muhafazası zordur.
Bu tür kamışlarda 2 tip genel kullanım alanı vardır.
            Birincisi; Bot ve teknede kullanılan kısa boylu modeller.
            İkincisi; Kıyıdan avda surf tipi atışlar için uzun ve spin tipi ince, hassas, yaylanır modeller.


Çok uçlu kamışlar;  Üstteki her iki tipin kombinasyonudur ve özellikle dip oltası için geliştirilmiştir. Çok uçlu (Multi Picker) olarak yapılan kamışın bir kısmı teleskopiktir son uç parçası ise geçmeli olarak takılır. Üç adet olan uç parçalarının her biri ayrı sertliktedir.
            -Yemlikli dip takımı ile kullanılır. Hazırlanan takım atılarak dibe çökmesi beklenir, daha sonra sertçe çekilerek dipte düzgün olarak yatması sağlanır. Kıyıya paralel uzatılan kamış, misinayı gerdirip takımı uca yükleyerek takma ucun hafif eğilmesini sağlayacak şekilde dikmeler üstüne konur ve geçme ucun hareketleri dikkatle izlenir.
            -Son geçme uç oltaya en ufak dokunmayı tespit edecek kadar ince ve hassastır. Balık vurunca titreşerek hemen haber verir, balık yakalanınca da neredeyse tamamen eğilir, geriye de tasmalayıp çekmek kalır. Yakalanması planlanan balığın boyuna göre de farklı sertlikteki geçme uçlar kullanılır.


Halkasız kamışlar; Genellikle tatlı suda şamandralı balık avında kullanılan, çoklu parçadan oluşan fakat misina kılavuzları olmayan ve makinesiz kullanılan modellerdir. Göl kamışı olarak bilinir. Bu kamışlarda, misina kamışın ucuna bağlanıp şamandıra ile beraber avlanılır, belli bir yerde nokta avcılığı yapmaya çok uygundur, parçalı ve teleskopik olanları mevcuttur, kamışın hemen ucunun altında avcılık yapıldığı için misina kamıştan küçük olur. 4 – 16 metreye kadar olabilirler. 9 metreden uzunları iki parçalı olur. Önce 3 – 5 metrelik kısmı hazırlanır takım da bu uç kısma göre hazırlanmıştır. Daha sonra uzatma kısmı takılarak kamış 16 metreye kadar uzatılabilir. Balık yakalanınca tasmalanır, kamış yatay olarak geri çekilir, ek yerinden ayrılarak kısa kısmı ile balık karaya alınır. Bazen uca amortisör görevi gören bir lastik monte edilir misina da buna bağlanır. Kullanımı çok zor ve ustalık isteyen bir yöntemdir.




Surf kamışları; Kıyıdan çok uzağa atış yapabilmek için tasarlanmış ve genellikle boyutları 360-450cm arasında olan uzun saplı ve yüksek ağırlıklarda kurşunları atabilen özel seri kamışlardır.
            -Bu kamışlarda atış esnasında misina sürtünmesini azaltmak için misina kılavuzları olabildiğince azaltılmıştır ve özellikle surf makinelerle kullanılması tavsiye edilen atış performansı yüksek kamışlardır.
            -Semiparabolik olan aksionları sayesinde 150-250 gr atarlı olurlar. Bu kamışlara 100-200 gr arası takılan kurşunla 100 metre üstünde atışlar yapılabilir.Aynı zamanda balığı çekerken yeterli kuvvete sahiptir. Kamış ağır olmasından dolayı spin(atçek)için uygun değildir.

Spin kamışlar; Avlanırken devamlı elde olduğu için hafif olmalıdır, devamlı atışlar,geri toplamalar ve tasmalamalar kamışın kaliteli olmasını gerektirir.  Çoğu zaman örgü ipleri ile avlanılmak istenir ki buda kamış halkalarının kaliteli olmasıyla mümkündür. Spin kamışının halkaları tek veya iki ayaklı olur, çoğu zaman kılavuz halka çift ayaklı geri kalanlar tek ayaklıdır.
Spin kamışları hafif ve ağır olarak üretilmektedir. Hafif olan spin kamışı 20 gr  civarı atarlı ve 2.4-2,7 m uzunluğundadır. Bu hafif spin çeşidi yakın bölgelerde ava uygundur, 25 metreye kadar bütün aksionlarda üretilirler. Balıkların kısa mesafedeki kaçışlarını ve kafa atışlarını iyi bir şekilde yaylanarak önlemeleri gerekir.
Ağır spin kamışları genelde 2,70-3,3 m ve 100gr atarı olur. Bu kamışların iyi materyalden yapılmış olmaları gerekir. Kötü malzemeden imal edilmesi, at-çek neticelerinde  kamışın zedelenmesine yol açar. Genelde ağır spin kamışlarının aksionu semi paraboliktir kamış yarıya kadar eğilir geri kalan mesafede yeteri kadar kuvvet kalır ki büyük balıkları çekerken balıklara belli bir kuvvet uygulanabilinsin.




Fly kamışlar; Alabalık  avında kullanılan yapay sinek (fly) atan bu kamışlar diğer kamışlardan farklıdır. Bu tip kamışlarla avlanmak da oldukça ustalık ve alışkanlık ister. Bu takımlarda kullanılan olta ipi ve makina diğerlerinden tamamen farklıdır. Fly kamışı da diğer kamışlar gibi farklı uzunluklarda olur. Makina atış sırasında savurmalara olanak sağlamak amacı ile en alt uç kısma monte edilmiştir. Fly (yapay sinek) sürekli savurmalarla hızlandırılıp atıldığından, kamış ağır ise bu savurmalar sırasında çabuk yorunulur. Son yıllarda fly kamışları karbon esaslı malzemeden yapılmaktadırlar. Böylece oldukça ince ve hafif kamışlar ortaya çıkmıştır. Fly kamışları çoğu zaman iki parçadan oluşur,seyahat ve somon kamışları çok parçadan oluşabilir bu kamışların atarları oz.(ounce) olarak belirtilir,bir ounce 28,57 gr yapar,uzunlukları gene İngiliz terimlerinden alır fus ve Inch(1 fus=30,5 cm, 1 Inch=2,54cm)Örnek 8'9 demek 8 fus ve 9 Inch yani 2,67 m dir.Aksionlarına gelince parabolik aksionlu olanlar daha kolay atış sağlar ve yakın atışlar ve yakındaki balığı çekmek için idealdir.

 Jig kamışlar : Metal suni yemlerde dikey veya yatay seğirtme yöntemi ile avcılıkla kullanılan yeme ağırlığına göre aksiyon verebilecek hassasiyette ve büyük balıklara direnç gösterebilecek sağlamlıkta iki parça veya tek parça dolgu kamışlardır.




 
Dip kamışlar; 2,7-3 metre arası iki parçalı veya teleskopik olup, atarı 20-100 gr arasıysada yapılacak av şekline göre genelde 30-60 gr olur.  Aksionu uç aksionu ile semiparabolik arasında değişiklik gösterir, bu kamışlar allround kamışları olarak da bilinir.



Sazan kamışlar; 3 metre ile 4 metre arası , iki veya üç parçalı ve teleskopiktir. Sazan kamışlarının çekerleri 1,5 lb-3,5 lb arası değişir, bunlardan 1,5 lb olanları daha çok göllerde hafif avcılıkta , 3,5 lb olanları daha sert olup  akarsularda kullanılır (1 libre 455 gram, 2 libre 910 gram). Uzak mesafe atışları için uygundur, bütün modellerinin sapı uzundur. Balığı çekerken kamışın sertliği bir avantaj sağlar, aksionları semi parabolik ve uç aksionlu olabilir. Bu kamışlarla her türlü sazan familyasına ait balık tutulabilir.
Trigger kamışlar; Bu kamış çeşidi  tek yada iki parçalıdır. En fazla 2,1m uzunluğunda olup, ufak çıkrık takılarak kullanılır. Normalde semiparabolik aksionlu olan bu kamışların makine takılan yerinde tabanca sapı gibi olan yeri bulunur. Tekneden ağır wobbler olan jerkbait çeşidinde kulanılır, trigger kamışları bazen baitcaster adı altında da bulunur. Bu kamışlar sertlikleri ile bilinir, bu sertlik sayesinde ağır wobblerlere canlıymış süsü verilir.


 Pimpel kamışlar;   bu kamış sadece buz üstünde delik açılarak yapılan balık avcılığında kullanılır, kamış makina hepsi birdir, 30-40 cm büyüklüğünde ve çok hassas uca sahiptir. 







 
 Tekne kamışlar; 2,1-2,7 metre arası uzunlukta,12-130 lb çeker gücündedir. 50 lb den sonrası derin su avcılığı veya big-game avcılığında kullanılır. Halkaları kalın ve çok sağlamdır (çift ayaklı ve küçük). Çoğu tekne kamışları iki parçalı ve makinenin tutturulduğu yerden parçalar birleştirilir. Kamış kuvvet kaybetmesin diye başka bir parça olmaz.
Doğal yem kullanmak için yapılmış tekne kamışları 3 metre veya üstü olabilir. Bu kamışların ucu hassas ve vuruşlara duyarlıdır ama yeterli derece kuvvete de sahiptir. Büyük balık vurunca hiç tereddütsüz çekilebilir. Ağır deniz takımlarında yükler çok fazla olduğundan  her halka yerine makara kullanılır veya sadece en uçta halka yerine makara vardır. Kamış sapları sünger, suni deri ve sert deliksiz mantar gibi malzemelerden olur. Kaliteli iyi kamışların sapı kesinlikle mantar olur. Ağır deniz avlarında kullanılan kamışların sapı, kamış ne kadar kaliteli olursa olsun, mantar yapılmaz. Sürtünmeler çok fazla ve kuvvetli olduğundan mantar dağılıp bozulabilir. Bu tip kamışların sapları genelde sünger veya suni deri gibi malzemelerden yapılır.

 
Başka bir çeşidi de troling avcıları için olan inline kamışlarıdır. Bu kamışlarda misina kamışın içinden geçer ve halkası yoktur, bu kamışların dezavantajı kışın soğuklarda ucu donduğu zaman misinanın zorlanmasıdır.



 Feeder kamışlar; Bu kamış dip oltası olarak kullanılır ve uç aksionludur. Bu tip kamışlarla yem kabı takılıp avlanılır. Balığın vuruşları çok hassas ve değiştirile bilinen ucundan anlaşılır. 4 metre üzerinde olabilir. Bir çok çeşidi mevcuttur, 200 grama katar atarlı olanları da vardır. Son zamanlarda kıyı avcıları ve surf avcıları tarafından da keşfedilip kullanılmaya başlanılmıştır.
 



Çıkrık kamış
Çıkrık Kamışlar;
Derin deniz avcılığında kullanılan, daynıklılık açısından enüst seviyelerde olan kamış türüdür. Halka ve çıkrık malinalarının montaj şekliyle diğer kamışlardan ayrılmaktadır. Bu özelliği ile misina ve makinaya binen ağırlığı, fazlasıyla kamış tarafından emilerek azaltmaktadır. Kıyı avlarında kullanımı pek mümkün değildir. Tekne ile sırtı avı için tasarlanmıştır. Tek parça veya 2 parçalıdır.



Match kamışları
Match kamışları;
3 parçadan oluşan, ince bir yapıya sahip olan bu takımlar ile hafif yapay yemlerin (5 ile 20 gr arasındaki) yanısıra şamandralı takımlarında kolaylıkla kullanılması mümkündür. Yapısı itibari ile zorlu olarak nitelenen güçlü balıklarla mücadelede etkindir. Ortalama 4 m civarı bir uzunluğa sahiptir. 0.45 mm lik kaliteli bir misina ile 14 kg lık bir balık çekilebilir.





Bolognese kamışları
Bolognese kamışları
Geniş ve derin nehirlerde kullanılmak amacıyla üretilmiştir. 8 metre uzunluğa kadar olanları vardır. Ticari amaçlı üretildiği zamanda 2 parça olarak üretilmişler, Sportif balıkçılıkta taşınabilir olması için 3 parçalı olarak ve teleskopik olarak üretilmektedirler.Ağır olmaları, uzun süreli elde tutma açısından yorgunluk oluşturmaktadır. Uzunluğu rüzgarlı havalarda kontrolünü zorlaştırmaktadır. Ülkemizde pek kullanım alanı yoktur.





Alabalık; 5-20 gr atarlı, 180-210 cm uzunluğa sahip esnek 2 parçalı Spin kamışları ve Alabalık avı için özel tasarlanan fly kamış.
Levrek; 2 Parçalı, esnek Spin kamış.
Kefal; Esnek ince yapılı spin kamış.
Yayın İçi dolgu malzemeli atarı yüksek kamış.
Turna15-60 gr atarlı, 190-230 cm uzunluğunda, 2 parçalı spin kamış. Tekneden yapılan avlarda kısa kamışların (190 cm den aşagısı) tercih edilmesi avı kolaylaştırır.
Sazan Dip takımı için 50- 150 gr atarlı, 250-350 cm uzunluğunda, teloskopik kamış.
Şamandralı için 5-7 m uzunlukta, halkasız göl kamışları veya kıyıdan biraz uzağa atılacaksa teleskopik kamış.
Lüfer, Çinekop, Palamut Kıyıdan akıntılı sularda 100-200 gr atarlı 350- 450 cm uzunluğunda surf tipi kamışlar. At-çek tarzı avda 35-75 gr atarlı 300 cm uzunluğunda spin kamışlar.
İstavrit, Kroçe vb. 75-150 gr atarlı surf kamışlar.
Karagöz, Çupra, İzmarit vb. Kıyıdan yemli avlarda 30-70 gr atarlı 270-320 cm uzunluğunda 2 parçalı veya teleskopik kamış.
Levrek, Lüfer, Kofana, Kalkan Kıyıdan avlanmada 100-200 gr atarlı surf kamışlar.
Kılıç ,Akya, Orfoz, Lahos Tekneden avlanabilen bu balıklar için çıkrık kamış ve makinaları gerekmektedir.


Tatlı su kamışları ile deniz kamışları farklı niteliklere sahiptirler. Deniz için üretilenler, derinlik, dip akıntıları, dalgalar ve büyük balıklar gibi çeşitli etkenler gözetilerek üretilmekte ve esneklikleri, aksiyonları farklı olmaktadır.